GrensWerk 2011 had veel dingen mee. Behalve het schitterende weer, een briljante Siegfried van de Reisopera en een aantal mooie voorstellingen, betrof dat gisteren vooral het project Hello Earth: een hommage in 149 muziekstukken van 1 minuut aan de 149 nationaliteiten van de stad. Cabaretier André Manuel nam in een muziekkoepel op de Oude Markt het

voortouw met een hommage aan Roberto Rosales en Brian Ruiz, gevolgd door 148 andere musici op diverse podia in de stad. Met Hello Earth werd ook de lijn zichtbaar die de festival-leiding de komende jaren steeds nadrukkelijker wil volgen: die van community art en samenwerking met de bevolking. Een koers waarvoor ook alle aanleiding is, na de twee eerdere edities van het festival. Grens-Werk begon in 2009 als een poging de bezoekers van de prestigieuze Ring-cyclus van de Nationale Reisopera iets meer te bieden dan een avondjeWotan en Brünhilde in de schouwburg. Bijna een maand duurde het festival toen en het programma bood weinig meer dan wat er in die maand toch al in de Enschedese podia en musea te zien was.

Vorig jaar begonnen de pogingen om het festival iets meer samenhang te geven. GrensWerk kreeg een thema en ging voorzichtig de straat op. In het stadsbeeld verschenen enkele paviljoenen en op de Oude Markt ging het festival van start met een video-projectie die ook wel in het zojuist afgesloten Gogbot Festival had gepast. Wat echter bleef – ondanks

enkele bijzondere voorstellingen en tentoonstellingen – het gevoel van een enigszins elitair festival zonder gezicht en zonder een echte band met de bevolking van Enschede.

Nu, tijdens de ongekend zonnige nazomer van 2011, lijkt het festival eindelijk de sleutel naar het succes te hebben gevonden. Wat vorig jaar met een kartonnen boot niet lukte, lukte nu met een legokerk wel: de klik met het publiek en het oproepen van iets dat op een festival- gevoel lijkt, zoals andere festivals dat vaak op een vanzelfsprekende manier vanzichzelf al hebben.

Bij artistiek leider Yvonne Franquinet was de euforie gisteren begrijpelijkerwijs groot. Toch blijft ook nu na deze derde editie voorzichtigheid op z’n plaats. Nog altijd is bij het grootste deel van het publiek niet duidelijk waar het festival voor staat. Nog steeds leidt de naam GrensWerk tot verwarring en is het programma te veel een ratjetoe van voorstellingen, films en exposities. Er mocht dan wederom kunstmatig een thema zijn bedacht, ook dit keer had het grootste deel van de activiteiten daar weinig of niets mee te maken. Als GrensWerk zich al onderscheidde, dan was het vooral als het festival waarin alles kon: van de loodzware opera Siegfried tot een voetbalmiddag van FC Twente en een middagje legobouwen.

GrensWerk 2011 was in veel opzichten onvergetelijk, maar hinkte tegelijk op te veel gedachten. Los van de drukte in de binnenstad, bleef het ook gisteren op veel andere plekken langs de Cultuurmijl rustig. Een periode van negen dagen is bovendien een wel erg lange spanningsboog voor een festival.

Juist het succes van deze editie verplicht de organisatie tot een grondige bezinning, ondanks het succes van de legokathedraal.

‘Overweldigende belangstelling’

Ze noemt de belangstelling van het publiek ‘overweldigend’. Yvonne Franquinet, artistiek leider van GrensWerk, keek gisteren met grote voldoening terug op het verloop van het festival dat gisteren met een drukbezochte familiedag werd afgesloten.